الشيخ حسين المظاهري
66
سير و سلوك؛ مقدمه (فارسى)
ولى از تفاسير موجود نيز كه زحمات فراوانى براى تأليف و گردآورى آنها كشيده شده است ، به شايستگى استفاده نمىشود . نقل مىكنند « ابن عربى » كه در قرن هفتم هجرى مىزيسته ، در زمان خود گفته است : « تاكنون هفتصد تفسير بر قرآن نوشته شده ، امّا هنوز قرآن بكر است . » يعنى كسى نتوانسته است به عمق معانى قرآن كريم دسترسى پيدا كند . امام خمينى ( قدس سره ) مىفرمود : « از زمان ابن عربى تا عصر حاضر ، تقريباً تعداد تفسيرها دو برابر شده است ، امّا هنوز هم قرآن بكر است و كسى نتوانسته عمق آن را بفهمد . » به عبارت ديگر هنوز قطرهاى از درياى قرآن برداشت نشده است ، ولى با اين وجود ، توجّه به معانى قرآن كريم و استفاده از تفسيرهاى نوشته شده ، مخصوصاً براى اهل سير و سلوك ، لازم است . در مرتبهء دوّم انس با قرآن ، خواندن بايد همواره با معنى و تفسير باشد . معنا ندارد كسى قرآن بخواند ، امّا متوجّه معناى آن نباشد . هركسى بايد به اندازهء توان خود به ترجمه و تفسير قرآن كريم روى آورد و از معانى بلند آن بهره ببرد . بهانههايى نظير عدم توانائى يا كمبود وقت در زندگى و . . . ، در اين خصوص پذيرفته نمىشود . اگر به همان اندازه كه جوانان عزيز براى قبولى در دانشگاه ، يا فراگيرى حرفهء خود ، تلاش مىكنند ، در مورد تلاوت قرآن با ترجمه و تفسير ، همت ورزند ، قطعاً موفّق خواهند شد . چنانچه يكى از دروس رشتههاى مختلف دانشگاه ، فراگيرى معنى و تفسير قرآن باشد ، افراد دانشگاهى و تحصيل كرده ، از دانش تفسير برخوردار خواهند شد و با معانى قرآنى كاملًا انس خواهند گرفت . اگر همانگونه كه انسانها براى دنيا و رفاه اهل و عيال خود تلاش مىكنند و زحمت مىكشند ، مقدارى از وقت خود را صرف ياد گرفتن معانى قرآن بكنند و تفسير بخوانند ، سعادت دو گيتى نصيب آنان مىشود . در زمان پيامبر اكرم ( ص ) با اينكه اكثر مسلمانان سواد نداشتند ، ولى بسيارى از آنان حافظ قرآن بودند و در جلسات تفسير پيامبر گرامى ( ص ) و اميرالمؤمنين على ( ع ) شركت مىكردند و همگى به معانى و تفسير قرآن آگاهى داشتند . برخى از آنان علاوه